Dziś jest: 2018-12-15

Jesteś niezalogowany!

Otyłość a typowanie metaboliczne

Otyłość, przyczyny otyłości

Otyłość jest chorobą przemiany materii, tak przynamniej współczesna nauka stara się wyjaśnić jej pochodzenie. Dla człowieka otyłego jest to nic nieznacząca opinia, z której niewiele wynika.

Obiegowe pojęcia i poglądy typu:

  • "jedz tłuszcze to będziesz tłusty"
  • "jedz mało to będziesz chudł"
  • "więcej się ruszaj to schudniesz" itp.

prowadzą do tego, że ludzie otyli chudną, ale zaraz potem przybierają na wadze i to najczęściej dużo więcej niż schudli.

Naukowcy dopatrują się przyczyn w skłonnościach genetycznych. Oczywiście ma to jakiś wpływ, ale nie większy niż 5 do 10 procent. Reszta czynników to szeroko rozumiane czynniki środowiskowe np. ludzie majętni najczęściej jadają tłusto i słodko, mniej zamożni zaś, raczej opierają swoje odżywianie o węglowodany, przy zbyt małej ilości białka. Oznacza to, że jedzą najtańsze produkty, takie jak: makarony, ziemniaki, przetwory zbożowe. Ale jedni i drudzy cierpią na otyłość!!!

Czynniki wywołujące otyłość

brzuch otyłego mężczyzny

Czynniki tradycjonalne

Dziedziczymy po rodzicach tradycje kuchenne, czyli jak nas nauczono jeść w dzieciństwie, tak jemy najczęściej przez całe życie – każdy zna powiedzenie, że "nie ma jak u mamy".

Po kuchni rodzinnej dziedziczymy określone stereotypy żywieniowe. Jeśli są one korzystne dla naszego organizmu to dobrze, ale niestety, każdy organizm jest inny.

Czynniki psychologiczne

Nasz mózg a co za tym idzie i psychika też musi być odpowiednio zasilany.

Proszę zwrócić uwagę na fakt, że im bardziej obciążamy nasz umysł tym więcej potrzebuje on energii. Każdy uczący się wie, jak dużo potrafi zjeść w czasie intensywnej nauki. Im więcej stresów dnia codziennego tym zasilanie musi być lepsze. Tyle tylko, że w tym przypadku najczęściej nie zwracamy uwagi na jakość pożywienia, lecz na jego ilość. Wytłumaczenie jest proste: im gorsze energetycznie pożywienie, tym musimy zjeść go więcej – natury nie da się oszukać.

Błędy odchudzania - liczenie kalorii jest nieskuteczne.

Zwierzęta roślinożerne jedzą nieustannie, drapieżniki zaś dużo rzadziej. Życie roślinożerców sprowadza się głównie do poszukiwania pożywienia, drapieżników już nie. Odpowiedź na pytanie „komu żyje się lepiej” pozostawiam Czytelnikowi...

otyły mężczyzna na wadze

Podobnie jest z człowiekiem. Chcesz żyć lepiej, szczęśliwej - zwróć uwagę na jakość swojego pożywienia.

Podsumowując, każdy organizm posiada własny wewnętrzny system samokontroli umożliwiający ocenę stanu nasycenia pożywieniem. Opisane wyżej czynniki potrafią oddziaływać z taką siłą, że doskonale tłumią sygnały, które wysyła nasz organizm.

Tutaj dochodzimy do następującej kwestii: „nie jest prawdą, że człowiek dlatego tyje, bo dużo je”. Każdy je tyle ile potrzebuje jego organizm, a że praca organizmu jest zaburzona, to i odżywienie nie jest właściwe, bowiem oparte jest na fałszywych informacjach. Odchudzanie polegające jedynie na liczeniu kalorii jest pozbawione logiki, nie można oszukać potrzeb własnego organizmu.

Zadam pytanie: jak długo jesteśmy w stanie liczyć kalorie? Tydzień, miesiąc, rok? Wcześniej czy później mamy dość wyliczania. Organizm ma swoje potrzeby, jeżeli ich nie spełnimy to kończy się to chorobą.

Posłużę się tu następującymi przykładami:

  • Młode dziewczyny, które się odchudzają poprzez ograniczenie tłuszczów, zapadają na zaburzenia miesiączkowania, są nerwowe, mają problemy z cerą itd..
  • Wiele osób , które opierają dietę odchudzającą na sokach i owocach – ma problemy z nadciśnieniem, stałe uczucie zimna, częste infekcje dróg oddechowych, nieustanne odczuwanie głodu.
  • U innych osób np. odchudzających się przez dietę wysokotłuszczową dochodzi często do zaburzeń tarczycy, stają się one ociężałe i agresywne.

Poprzez powyższe przykłady chcę zwrócić uwagę na konieczność indywidualnego podejścia do człowieka otyłego. Biorąc pod uwagę wszystkie czynniki powodujące otyłość oraz aktualny stan zdrowia, można ustalić wstępne warunki prawidłowej diety – zaznaczam wstępne, bowiem są one po to, aby nauczyć się odżywiać zgodnie z własnymi potrzebami, lub inaczej z własnym metabolizmem. W ten sposób każdy z nas stanie się dla siebie lekarzem, dietetykiem i psychologiem. Nasz organizm, na dobrze ustalonej diecie, opartej na własnych potrzebach zmierzających do uzyskania pełnej równowagi - będzie funkcjonował znakomicie.

Odżywanie zgodne z idywidualnym metabolizmem

Dieta oparta na założeniach typowania metabolicznego:

  • Nie ogranicza ilości pożywienia, lecz dostosowuje je do indywidualnych potrzeb w zależności od sytuacji.
  • Likwiduje uczucie głodu.
  • Konsekwentnie zmniejsza dolegliwości towarzyszące nadwadze.
  • W odróżnieniu od innych diet doskonale nadaje się do stałego odżywiania.
  • Zmniejsza apetyt poprzez regulację funkcji organizmu.
  • Powoduje przyśpieszenie tempa metabolizmu tak, że liczenie kalorii staje się zbędne.
  • Powoduje stały spadek wagi ciała.
  • Nie powoduje tzw. efektu jojo, czyli powrotu do dawnej wagi.
relaks na świeżym powietrzu

Czytelnik zada sobie pytanie: „Jak można jeść tyle ile się chce i jeszcze chudnąć?”. Przecież większość z nas kiedy zjada ile chce, nie może schudnąć a co gorsza, jeszcze tyje.

Cała tajemnica polega na odpowiednim doborze pożywienia do określonego typu metabolicznego danego człowieka i odpowiednich proporcjach między białkami, tłuszczami i węglowodanami.

Czas potrzebny na nauczenie się prawidłowego odżywienia jest bardzo różny i może trwać od kilkunastu dni do kilku miesięcy. Jest to zależne od zaburzeń chorobowych oraz od umiejętności posługiwania się intuicją.

Intuicja jest niezwykle istotna w doborze właściwego jedzenia. Dlaczego jest tak ważna? Ponownie posłużę się przykładem.

Wybieraj żywność stosowanie do indywidualnych potrzeb

Zwierzęta żyjące dziko nie cierpią na otyłość. Dlatego, że same wybierają to co jest dla nich dobre. Proszę popatrzeć na zwierzęta domowe – odżywiane są tak jak właściciele, czyli najczęściej źle, dlatego cierpią na otyłość oraz –generalnie- chorują na wszystkie choroby cywilizacyjne, które dotykają ich właścicieli, cierpią na depresję, psychozy, itd. Bardzo się różnią od swoich dzikich pobratymców, tylko dlatego, że nie mają wyboru co do pożywienia, są całkowicie zależne od ludzi.

Wniosek nasuwa się sam: nikt nie jest w stanie narzucić drugiej osobie diety, która byłaby dla niego dobra przez całe życie. Owszem na początku procesu odchudzania można to zrobić, ponieważ od czegoś trzeba zacząć, ale w późniejszym okresie musimy sami kierować doborem pożywienia. Posłużę się przykładem małych dzieci. Od nich bowiem możemy się dużo nauczyć, wystarczy je uważnie obserwować.

apetycznie wyglądające gruszki

Rodzice starają się jak najlepiej odżywiać własne pociechy, czyli dają im to, co według nich jest najlepsze a nie to, co im najlepiej służy. Skąd mają wiedzieć co jest najlepsze dla ich dziecka?. Rodzice kierują się własnym zdaniem, zdaniem lekarza lub tym, co jest akurat modne w żywieniu dzieci, tak czy inaczej bardzo trudno jest utrafić w potrzeby żywieniowe dzieci.

Ma to swoje odniesienie, ponieważ wiele osób otyłych szczególnie takich, które mają duże trudności ze spadkiem wagi ciała, było właśnie źle żywione w dzieciństwie. Nabrały one złych nawyków, które czasem bardzo trudno wykorzenić, oraz tak zmieniły metabolizm, że wymaga to wybitnie indywidualnego podejścia dietetycznego.

Czytając wiele różnych czasopism, przeciętny człowiek spotyka taką różnorodność diet, że z trudnością może określić odpowiednią dla siebie (np. w USA zarejestrowano kilkanaście tysięcy diet), zwłaszcza, że diety te często są sprzeczne z sobą. Nie znaczy to, że wszystkie te diety są niewłaściwe, w prawie każdej można znaleźć coś sensownego. Podstawą prawidłowego odżywania jest metaboliczna indywidualność. Diet jest tyle ilu ludzi na świecie. Oczywiście często mogą być prawie identyczne, ale diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach i te właśnie szczegóły zna nasz organizm.

Wywiad żywieniowy - określ co jest dla Ciebie najlepsze

Trzeba zadać sobie pytania:

  1. Zwyczaje żywieniowe np.:
    • Czy lubię jeść?
    • Czy odczuwam często głód?
    • Czy pod wpływem stresu zwiększa mi się apetyt lub odwrotnie?
  2. Reakcję na stres np.:
    • Czy często się złoszczę lub martwię?
    • Jak reaguję na emocje?
  3. Środowisko w którym żyję i pracuję np.:
    • Czy pracuję w zimnie, wilgoci?
    • Czy mieszkam w ciepłym klimacie, czy może w zimnym?
  4. Co wchodzi w skład diety np.:
    • Czy jem dużo słodyczy, mięsa, serów?
    • Jak często jadam zimne posiłki?
  5. Smaki np.:
    • Czy lubię słodkie, czy raczej kwaśne produkty?

Na podstawie szeregu pytań, można dość precyzyjnie ustalić typ metaboliczny danej osoby, ale czasem wymaga to przeprowadzenia innych, specjalistycznych testów.

Podział typów metabolicznych

Ludzie dzielą na zasadniczo na trzy typy metaboliczne:

  1. Typ białkowo-tłuszczowy - o szybkim wytwarzaniu energii.

  2. Typ węglowodanowy - o wolnym wytwarzaniu energii.

  3. Typ zrównoważony - wytwarzanie energii jest zrównoważone.

Dieta uzależniona od potrzeb organizmu

Doświadczony lekarz lub dietetyk zajmujący się odchudzaniem, musi mieć wiedzę interdyscyplinarną, a nie tylko stricte medyczną. Musi być dobrym psychologiem, znać różne systemy żywieniowe takie jak np. dieta ayurwedyjska, dieta według tradycyjnej medycyny chińskiej, makrobiotyczna i inne. Powinien także znać historię odżywiania i sposoby przyrządzania posiłków u różnych ludów, a nade wszystko powinien być dobrym obserwatorem. Tylko wtedy jest w stanie ustalić szczegółowe wskazówki dietetyczne.

Ustalenie tych wskazówek, pozwoli pacjentowi na uniknięcie błędów już na samym początku stosowania diety. Resztą pokieruje już sam organizm. Pacjenci, którzy wiedzą czego unikać w żywieniu i czego się spodziewać ze strony własnego organizmu, bardzo szybko uczą się SWOJEJ diety. Efekty, bardzo często przechodzą ich najśmielsze oczekiwania. Dolegliwości przewodu pokarmowego ustępują najszybciej, inne w zależności od czasu trwania.

kobieta wypoczywająca na trawniku przy rzece

Spadek wagi ciała jest systematyczny, nie powodujący żadnego dyskomfortu. Najbardziej zadowolone są osoby, które próbowały już niezliczonej ilości różnych diet i nierzadko nie straciły choćby grama, a często jeszcze przytyły. Bardzo atrakcyjną stroną diety opartej o typ metaboliczny jest brak uczucia głodu, brak chęci na słodycze, spożywanie potraw, które się lubi.

Czasem jest tak, że pacjent twierdzi, że nie lubi pokarmów zalecanych w diecie, a po kilku tygodniach to, co mu smakowało już nie smakuje lub odwrotnie. Jest to bardzo częsty paradoks polegający na tym, że to co nam smakuje - to najbardziej nam szkodzi. Fakt ten wynika z fałszywych sygnałów docierających do mózgu. Dopóki w odżywianiu kierujemy się zmysłami, a nie potrzebami własnego organizmu, dopóty będziemy mieli problemy z własnym zdrowiem.

Tak, więc aby skutecznie schudnąć powinieneś dobrze poznać swój typ metaboliczny.

dr Krzysztof Krupka